โอเมก้า-3 เกี่ยวข้องกับหัวใจและหลอดเลือดอย่างไร?

โอเมก้า-3 เกี่ยวข้องกับหัวใจและหลอดเลือดอย่างไร?

หัวใจทำงานตลอด 24 ชั่วโมง และทุกครั้งที่หัวใจเต้น เลือดจะถูกส่งผ่านเครือข่ายหลอดเลือดไปเลี้ยงสมอง กล้ามเนื้อ และอวัยวะต่าง ๆ ทั่วร่างกาย

หนึ่งในสารอาหารที่มีการศึกษาถึงบทบาทต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดอย่างต่อเนื่อง คือ โอเมก้า-3 (Omega-3) โดยเฉพาะ EPA และ DHA ซึ่งพบมากในปลาทะเลและอาหารทะเลบางชนิด

แต่โอเมก้า-3 เกี่ยวข้องกับหัวใจอย่างไร? มาทำความรู้จักไปทีละส่วนกัน

โอเมก้า-3 คืออะไร?

โอเมก้า-3 เป็นกรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน (PUFA) ที่มีอยู่หลายชนิด โดยที่เรามักได้ยินบ่อยที่สุดคือ

EPA — พบมากในปลาทะเลและอาหารทะเล

DHA — พบมากในปลาทะเลและอาหารทะเล

ALA — พบในพืช เช่น เมล็ดแฟลกซ์ วอลนัต และน้ำมันคาโนลา

ร่างกายสามารถเปลี่ยน ALA ไปเป็น EPA และ DHA ได้เพียงเล็กน้อย ดังนั้นหากต้องการ EPA และ DHA โดยตรง อาหารทะเลจึงเป็นแหล่งสำคัญ

แล้วโอเมก้า-3 เกี่ยวข้องกับหัวใจอย่างไร?

1. มีบทบาทต่อระดับไตรกลีเซอไรด์

หนึ่งในผลที่มีหลักฐานค่อนข้างชัดเจนของ EPA และ DHA คือ ช่วยลดระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือด โดยเฉพาะเมื่อได้รับในปริมาณที่เหมาะสม

ไตรกลีเซอไรด์เป็นไขมันชนิดหนึ่งในเลือด หากมีระดับสูงอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงด้านหัวใจและหลอดเลือด ดังนั้นการดูแลระดับไขมันในเลือดจึงเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพหัวใจโดยรวม

2. เกี่ยวข้องกับการทำงานของหลอดเลือดและเกล็ดเลือด

EPA และ DHA สามารถมีอิทธิพลต่อกระบวนการทางชีวภาพหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับหลอดเลือดและเกล็ดเลือด รวมถึงกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบและการทำงานของเยื่อบุหลอดเลือด

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความว่าโอเมก้า-3 “ป้องกันหลอดเลือดอุดตันได้โดยตรง” หรือใช้แทนการรักษาโรคหัวใจ เพราะผลต่อเหตุการณ์ทางหัวใจและหลอดเลือดจริง ๆ แตกต่างกันตามชนิด ปริมาณ และกลุ่มผู้ที่ได้รับ

3. มีความเกี่ยวข้องกับการทำงานของหัวใจ

งานวิจัยเกี่ยวกับ EPA และ DHA พบว่ากรดไขมันเหล่านี้มีผลต่อหลายกลไกที่เกี่ยวข้องกับระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น การทำงานของเยื่อหุ้มเซลล์ การอักเสบ การทำงานของเกล็ดเลือด และการทำงานของหลอดเลือด

จึงไม่น่าแปลกที่อาหารที่มีปลาและอาหารทะเลเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบการกินเพื่อสุขภาพหัวใจในหลายแนวทาง

สมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา (AHA) แนะนำให้รับประทานอาหารทะเลที่ไม่ผ่านการทอดประมาณ สัปดาห์ละ 2 ครั้ง โดยเฉพาะชนิดที่มีโอเมก้า-3 สูง

EPA กับ DHA เหมือนกันไหม?

แม้ทั้งคู่จะเป็นโอเมก้า-3 เหมือนกัน แต่บทบาททางชีวภาพไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด

EPA

เกี่ยวข้องกับกระบวนการควบคุมการอักเสบ ไขมันในเลือด และการทำงานของเกล็ดเลือด

DHA

เป็นส่วนประกอบสำคัญของเยื่อหุ้มเซลล์ โดยเฉพาะในสมองและจอประสาทตา และยังมีบทบาทต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด

งานวิจัยทบทวนล่าสุดพบว่า EPA และ DHA สามารถลดไตรกลีเซอไรด์ได้ทั้งคู่ แต่มีความแตกต่างบางประการต่อปัจจัยเสี่ยงทางหัวใจและหลอดเลือด

กินปลา ไม่ได้มีดีแค่โอเมก้า-3

เมื่อพูดถึงโอเมก้า-3 หลายคนอาจนึกถึงอาหารเสริมเป็นอันดับแรก แต่จริง ๆ แล้ว อาหารจากธรรมชาติอย่างปลาทะเลก็เป็นแหล่งสำคัญของ EPA และ DHA ซึ่งเป็นโอเมก้า-3 ที่ร่างกายนำไปใช้ได้โดยตรง

ที่น่าสนใจไปกว่านั้นคือ การกินปลาไม่ได้หมายถึงการเพิ่มโอเมก้า-3 ให้กับร่างกายเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นการ เลือกอาหารที่มีคุณค่ามาทดแทนอาหารบางชนิดที่มีไขมันอิ่มตัวสูง ซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยให้รูปแบบการกินโดยรวมดีต่อสุขภาพหัวใจมากขึ้น

ปลาที่มีโอเมก้า-3 ค่อนข้างสูง เช่น ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน ปลาแมคเคอเรล และปลาเฮอร์ริง ส่วนคนที่รับประทานอาหารจากพืชก็สามารถพบ ALA ซึ่งเป็นโอเมก้า-3 อีกชนิดหนึ่งได้จาก เมล็ดแฟลกซ์และวอลนัต เป็นต้น

โอเมก้า-3 ไม่ใช่ “เกราะป้องกันโรคหัวใจ” เพียงอย่างเดียว

สุขภาพหัวใจที่ดีเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งการเลือกอาหาร การควบคุมไขมันในเลือด การออกกำลังกาย การไม่สูบบุหรี่ การควบคุมน้ำหนัก ความดันโลหิต และการดูแลโรคประจำตัวอย่างเหมาะสม

🔎 สรุปสั้น ๆ

Omega-3 โดยเฉพาะ EPA และ DHA มีบทบาทต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดหลายด้าน โดยมีหลักฐานชัดเจนเรื่องการช่วยลดไตรกลีเซอไรด์ และมีบทบาทต่อกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับหลอดเลือด เกล็ดเลือด และการอักเสบ

แต่ผลต่อการป้องกันเหตุการณ์โรคหัวใจไม่ได้เหมือนกันในทุกคน จึงควรดูทั้ง ชนิด ปริมาณ แหล่งที่ได้รับ และสุขภาพของแต่ละบุคคล